Tổng số người truy cập

Cở chữ: 04:08 PM,20/03/2019
Những điểm mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2018

Ngày 19/11/2018, Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học số 34/2018/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2019. Luật sửa đổi, bổ sung lần này có nhiều điểm mới rất đáng quan tâm.

Hình ảnh minh họa (Nguồn: vietnamnet.vn và travinh.gov.vn)


Về tổng thể, điểm mới căn bản của Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học là tạo cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy thực hiện tự chủ đại học, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đảm bảo sự hội nhập quốc tế, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển kinh tế-xã hội.
Luật đã quy định rõ hơn về hệ thống cơ sở giáo dục gồm đại học và trường đại học. Các quy định tại Luật Sửa đổi, bổ sung đã tiệm cận với thông lệ quốc tế, phù hợp với thực tiễn ở Việt Nam. Đồng thời, khắc phục những vấn đề bất cập của Luật Giáo dục đại học hiện hành, nhưng vẫn đảm bảo ổn định hệ thống để phát triển. Luật cũng làm rõ vấn đề sở hữu; tạo sự bình đẳng giữa cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục; thúc đẩy sự phát triển của cơ sở giáo dục đại học tư thục.
Luật mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả của tự chủ đại học trong toàn hệ thống. Trong đó, quyền tự chủ được quy định gắn với trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học trong việc xác định mục tiêu và lựa chọn cách thức thực hiện mục tiêu. Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học tự quyết định và có trách nhiệm giải trình về hoạt động chuyên môn, học thuật, tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản và hoạt động khác của mình trên cơ sở quy định của phát luật và năng lực của cơ sở giáo dục đại học. Chủ trương khi sửa đổi Luật là tăng cường tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học nhưng phải đảm bảo sự kiểm soát hợp lý chất lượng đào tạo, chú trọng quản lý đối với các ngành liên quan đến sức khỏe, đào tạo giáo viên, an ninh, quốc phòng.
Đặc biệt, Hội đồng trường có thực hiện quyền trong việc quyết về tổ chức bộ máy, nhân sự, quyết định đưa ra tiêu chuẩn của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giảng viên theo quy định của pháp luật. Hội đồng trường thực hiện chức năng quản trị trường, quyết định định hướng phát triển trường, ban hành quy chế tổ chức và hoạt động, quy chế tài chính… Hiệu trưởng thực hiện chức năng quản lý tài chính, điều hành hoạt động của trường theo quy định của pháp luật và theo quyết nghị của hội đồng trường… phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đổi mới cơ chế quản lý tài chính, tài sản đảm bảo thông thoáng và hiệu quả phù hợp với từng loại hình cơ sở giáo dục đại học để tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục đại học thực hiện tự chủ. Cơ sở giáo dục đại học có quyền tự chủ xây dựng và quyết định mức học phí, đảm bảo tương xứng với chất lượng đào tạo và công bố công khai khi tuyển sinh. Ngân sách và nguồn lực cho giáo dục đại học được Nhà nước phân bổ theo nguyên tắc cạnh tranh, bình đẳng, hiệu quả thông qua chi đầu từ, chi cho nghiên cứu phát triển một số cơ sở giáo dục đại học, ngành đào tạo mang tầm khu vực, quốc tế và cơ sở đào tạo giáo viên chất lượng cao.
Luật cũng đổi mới công tác quản lý đào tạo để đảm bảo chất lượng, hiệu quả và tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế thông qua việc xây dựng một số khái niệm tương đồng với quốc tế. Ngoài ra, Luật cũng xây dựng các chuẩn mực giáo dục đại học như chuẩn mực chương trình, chuẩn giảng viên, chuẩn cơ sở giáo dục đại học… tạo không gian thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục đại học Việt Nam, phù hợp với xu hướng quốc tế, đảm bảo chất lượng đào tạo, thúc đẩy việc công nhận văn bằng, tín chỉ giữa các trường dtrong khu vực và trên thế giới. Căn cứ vào kết quả kiểm định, năng lực của trường và nhu cầu xã hội, các trường có quyền tự chủ mở ngành, tuyển sinh, tổ chức đào tạo và cấp bằng… Hệ thống đảm bảo chất lượng giáo dục cũng được quy định với trách nhiệm cụ thể của các bên liên quan; quy định về cơ sở kiểm định độc lập và công khai kết quả kiểm định, tỷ lệ việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp để người học và xã hội lựa chọn.
Việc đổi nới quản lý Nhà nước trong điều kiện tự chủ đại học được tiến hành thông qua các công cụ quản lý như: quy hoạch mạng lưới, ban hành chính sách, chiến lược, xây dựng dữ liệu cư sở quốc gia về giáo dục đại học, ban hành hệ thống chuẩn chất lượng… để các trường tự chủ thực hiện. Luật quy định cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình theo quy định.
Ngày 03/02/2019, Chủ tịch nước đã ký Lệnh công bố Luật và Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2019. Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng các Nghị định hướng dẫn thực hiện, đồng thời rà soát các văn bản có liên quan để Luật sớm đi vào cuộc sống góp phần quan trọng vào sự phát triển giáo dục đại học của nước ta trong thời kỳ hội nhập quốc tế, tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáo dục đại học nói riêng.


                                                                    Kiến Quốc - Đoàn ĐBQH Trà Vinh